Ngu Liberty Mutamba

Ugatsha lwe National AIDS Council lubambane le Zimbabwe Association of Church Related Hospital’s (ZACH) esiqintini se Umzingwane balolonga indlela zokuncedisa abantu abahlukuluzwa ngobulili, abantu abadlwenguliweyo nanko sebelethe inhlelo zokubancenda ngaphansi kophahla olulodwa. IOne stop Centre inika abantu abathwele loludubo ukuthi bathole ukuncediswa ngamapholisa njalo lokubetshwa.
EMzingwane abantu abanengi bayahlukuluzwa ngendlela ezitshiyeney ezibalisa ukutshaywa, ukuhlukuluzwa ngokocansi kodwa abakhulumi ngesikhathi ukuze bethole usizo kumongikazi.
Ukuhlukumezana ngobulili kuvamile kulowo mhlubulo nanko ngomnyaka ka 2025 benelisa ukufinyelela abantu abangamakhulu amabili alamatshumi amahlanu lanhlanu (255) kuthi abantu abangamatshumi ayisikhombisa lane (74) babehlukuluzwe kwezemacansini. Kuthi abalitshumi lane (11) benelisa ukuthola usizo ngemva kokudlwengula.
Ngomnyaka ka 2026 kusukela kusukela ngo Zibandlela kuze kufike uNhlangula iZACH yenelisa ukufinyelela abantu abalikhulu lanhlanu (150) abahlukuluzwayo ngobulili kuzibalo lezi bangamatshumi amane lanhlanu (45) babehlukuluzwe ngokocansi kuthi abalitshumi (10) kuphela
benelisa ukubika udaba lolu ngesikhathi bathola usizo ngemva kokuhlukuluzwa.
UPotia Ndlovu osebenza kugatsha lwe ZACH ekhangele isiqinti se Umzingwane ubike ukuba abantu ababiki indaba zodlame ngokuphangisa.

“Sivame ukubhoda indawo yakithi lapha sihlangana labantu abahlukuluzwa ngokocansi kodwa bengatholi usizo ngoba bakhuluma ngemva kwamalanga amathathu. Abantu bayalala labantu abangaphansi kweminyaka elitshumi lasitshiyagalombili (18) bezithulele kuze kukhanye ngesisu.
“Abantu bayabe bevumelene ukwenza ucansi, kodwa benza labantu abancane abangaphansi kweminyaka elitshumi lasitshiyagalombili (18) okuyikho okulicala. Ukubona abantu bebuya lapha ngoba sebebona izisu kwenza ukuthi bengesenelisi ukuthola usizo ngokuphangisa njalo olugcweleyo,”kutsho unkzn Ndlovu.
UNdlovu uxwayise abantu bamabandla, ezikolo, bafundise abantwana abasakhulayo ukuziphatha ukuthi bengendi njalo bezithwale bebancane.
Kulandela ukusebenzisa izeluleko lezi isiqinti se Umzingwane sesibona izibalo zegciwane le HIV lokhu zisehla. Okhangele isiqinti se Umzingwane kugatsha lwe National AIDS Council umnu Mduduzi Ngwenya ubika ukuba kubalotshintsho kuleyondawo.
“Sananzelela ukuthi lapha sigcwele labo tsheketsha inqakho udlame luvamile endaweni yakithi.

Bathi bethola inzuzo engcono basuke bahuge abantwana abangamankazana becine bebamithisa abanye bebadlwengula.
Ukubuya kwe ZACH lapha le One stop centre sesibone ukuthi kuba nganeno nanko phela lokumemetheka kwegciwane sikubona kusehla. Okusase ngumlando yikuthi abantu bayaphuza ukubika indaba kezi okucina beswele ukuthola usizo ngesikhathi.
Ugatsha lwe National AIDS Council seluvule inhlelo ezitshiyeneyo ukuthi kuncediswe abasakhulayo ukuthi bengatholi igciwane le HIV/AIDS.

