Ke Patson Ncube

SENGEZANE — Edward Ndlovu Memorial Trust (ENMT), ka kopanelo le Lekala la Thuto ea Mathomo le Thuto e Phahameng (MoPSE), e ketekile Letsatsi la Lefatše la Tsebo ea ho bala le ho ngoala Sekolong sa Sengezane Primary, Ward 14, Gwanda South.
Moeti ea hlomphehang, Mohlomphehi Latiso Dhlamini, Mongoli oa Kahohle (Mongoli oa Merero ea Liporofense le Phano) Profinseng ea Matabeleland South, o rorisitse boiteko ba ENMT ba ho tšehetsa likolo le sechaba ka lisebelisoa tse thusang ho ntlafatsa tsebo ea ho bala le ho ngola.
“Ke thabetse boiteko bo entsoeng ke ENMT ba ho etsa bonnete ba hore e fana ka sethala se sireletsehileng se ntlafatsang tsebo ea ho bala le ho ngola, hammoho le ho tlisa morero o phelisang baahi,” ho boletse Mohlomphehi Dhlamini.
“Kajeno re keteka ho fetang bokhoni ba ho bala le ho ngola. Re keteka tsebo ea ho bala le ho ngola e le motheo oa batho, polanete le katleho. Re keteka matla a tsebo a ho fetola ngoana, ho matlafatsa lelapa, ho matlafatsa sechaba le ho kenya letsoho leanong la rona la ntlafatso ea naha,” ho boletse Dhlamini.

Moetapele oa ENMT, Rre Michael Moyo, o boletse hore mokhatlo oa bona o se o qetile lilemo tse mashome a mararo a metso e tšeletseng (36) o sebetsa ho tšehetsa sechaba.
“ENMT e se e le lilemo tse mashome a mararo a metso e tšeletseng e sebetsa ho sechaba. Re fana ka litšebeletso tsa laeborari ea sechaba Gwanda, hape re tsamaisa mesebetsi ea bana e kenyeletsang ho pheta lipale, lipapali tsa thuto le mesebetsi ea ho bala. Bana ba 628 ba se ba kentse letsoho mesebetsing ena.
“Re boetse re tšehetsa baithuti ba 10 ka selemo ka litefiso tsa sekolo,” ho boletse Moyo.

“Ka morao ho lipalo tseo ho na le lipale tsa sebele tsa batho. Re tšehelitse bacha ba kang Nqobile, eo hajoale a qetileng lengolo la hae la Boenjiniere ba Motlakase, le Michael, ea ntseng a phethela lithuto tsa hae Chaena, har’a ba bang,” ho boletse moetapele.
Moyo o ile a boela a re bacha ba lokela ho hopotsoa hore ho tsetela thutong ea ngoana a le mong ho ka bolela ho tsetela ho moenjiniere oa kamoso, tichere, mohoebi, moetapele oa sechaba kapa setsebi sa ntlafatso.
ENMT e boetse e aba li-sanitary pads, kaha thuto ea banana ha ea lokela ho sitisoa ke khaello ea lintho tsa bohlokoa nakong ea ho ilela khoeli.
“Karolo ea rona ea bobeli e kholo e sebetsa le batho ba baholo ka Li-Circles tsa Boithuto, e leng mokhoa o ka sehloohong oa ENMT oa nts’etsopele ea sechaba.
“A Study Circle ke sehlopha se senyenyane sa boithaopo, ka kakaretso se nang le litho tse robeli ho isa ho tse leshome le metso e ’meli tsa sechaba, tse kopanang khafetsa ho tseba le ho sekaseka mathata a amang bophelo ba bona.
“Mekhatlo ea Boithuto ke libaka tsa ho ithuta ka kopanelo, lipuisano, ho thuisa le ho etsa liqeto ka kopanelo,” ho boletse Moyo.
Moyo o itse ENMT ha e atamele sechaba ka maikutlo a hore batho ba kantle ke bona ba nang le likarabo tsohle, empa e amohela hore sechaba se na le tsebo, boiphihlelo, litsebo le lisebelisoa tsa lehae.
“Habohlokoa le ho feta, ho ithuta ho tlameha ho lebisa ketsong.
“Kajeno, re na le lihlopha tse 33 tsa Study Circle tse nkang karolo mesebetsing e fapaneng, ho kenyeletsoa lirapa tse kopaneng le litsi tsa khoebo tsa metse, tlhahiso ea lipoli, temo ea litlhapi, bonono le mesebetsi ea matsoho le matsapa a mang a boipheliso.
“Ena ke ntlha e ’ngoe ea bohlokoa ea tsebo ea ho bala le ho ngola. Sehoai se khonang ho fumana tlhahisoleseding e mabapi le tsamaiso ea mehlape se fuoa matla,” ho boletse Moyo.
O boetse a re mosali ea utloisisang ho boloka litlaleho le tsamaiso ea lichelete oa matlafatsoa, athe sechaba se khonang ho sekaseka mathata a sona, ho bokella lisebelisoa tsa lehae le ho kenya tšebetsong litharollo ka kopanelo le sona sea matlafatsoa.
Ka hona, tsebo ea ho bala le ho ngola e lokela ho qetella e fetoleloa ho ba boithuto, mekhoa ea boipheliso le boleng bo ntlafetseng ba bophelo.
“Beitbridge, lenaneo la rona la Sehlopha sa ho Ithusa le bontša filosofi e tšoanang.
“Lenaneo hajoale le na le Lihlopha tsa Boithaopo tse 52, tse kenyelletsang basali ba 941 ho pholletsa le Ward 10, 11 le 12, ’me likalimo tsa kakaretso ea US$24,049.40 li se li fanoe.
“Lenaneo le thusa basali ba tlokotsing ho kopana, ho boloka chelete ea bona le ho fumana likalimo. Bohlokoa ba sena bo feta chelete.
“Ha mosali a fumana matlotlo a lichelete, a ka tsetela ho iphelisa, a tšehetsa thuto ea bana, a matlafatsa tšireletso ea lijo lapeng le ho nka karolo ka sebete liqetong tse amang lelapa le sechaba sa habo,” ho boletse Moyo.
Chief Nhlamba Jeffrey Ndlovu o lebohile tlatsetso e entsoeng ke ENMT le bankakarolo ba eona molemong oa ho ntšetsa pele thuto.
“Ke leboha tlatsetso e entsoeng tabeng ea ho bala le ho ngola, molemong oa ho nolofaletsa thuto. Ka tsela ena, sena se thusa ho ntlafatsa sechaba,” ho boletse Nhlamba.

